
คำตอบโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ชนาธิป ทองยงค์
(แก้ไขการตอบกลับ - )
สวัสดีคุณ 114367 ครับ เบื้องต้นผมต้องขอบคุณที่เลือกขอคำปรึกษาก่อนการปรับยานะครับ การนอนไม่หลับเป็นภาวะที่ทรมานมากๆครับ
การนอนไม่หลับสามารถเกิดได้จากทั้งภาวะทางกายและภาวะทางจิตใจครับ ซึ่งจุดเริ่มต้นของการรักษาภาวะนอนไม่หลับนั้น จำเป็นที่จะต้องเริ่มจากการค้นหารักษาสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะดังกล่าว ซึ่งหากอาการนอนไม่หลับเป็นผลจากสาเหตุทางกายหรือจิตใจก็ตาม เมื่อรักษาสาเหตุดังกล่าวจนหายสนิทแล้ว อาการนอนไม่หลับจะค่อยๆดีขึ้นตามไปด้วยครับ ในทางกลับกัน หากสาเหตุยังไม่ได้รับการแก้ไข อาการนอนไม่หลับก็จะไม่ดีขึ้นเช่นกันครับ
เนื่องจากยาที่คุณ 114367 ยกมานั้นเป็นยาจิตเวชเป็นใหญ่ ผมขออนุญาตกล่าวถึงประเด็นนี้ครับ การนอนไม่หลับมีความสัมพันธ์กับภาวะทางจิตเวชอย่างซับซ้อน เช่น อาจเป็นอาการของโรคจิตเวช หรือ ตัวมันเองก็กระตุ้นให้โรคจิตเวชกำเริบได้เช่นกันครับ หรือ อาจเกิดเป็นโรคร่วมกันก็ได้ครับ และเนื่องจากการปรับยาที่เหมาะสมต้องอาศัยอาการ, โรคร่วม, ประวัติการตอบสนอง, หรือ อันตรกิริยาของยา เป็นต้น ผมขออนุญาตแนะนำให้ปรึกษากับจิตแพทย์เจ้าของไข้ที่ดูแลกันมาครับผม
เบื้องต้นขณะที่ยังไม่ได้พบจิตแพทย์ ผมขออนุญาตเสนอการรักษาภาวะนอนไม่หลับโดยไม่ใช้ยานะครับ ปัจจุบันมีการรักษาแบบปรับความคิดและพฤติกรรมสำหรับการนอนหลับ (CBT-i) ซึ่งผลการวิจัยพบว่าช่วยทำให้การนอนหลับได้ดีประสิทธิภาพไม่แตกต่างจากยาและมีประสิทธิภาพเป็นระยะเวลาที่นานกว่า
องค์ประกอบหนึ่งใน CBT-i คือการดูแลสุขลักษณะการนอนครับ เช่น ใช้เตียงนอนสำหรับการนอนและกิจกรรมทางเพศเท่านั้น (นอกเหนือจากเวลาดังกล่าวให้หลีกเลี่ยงการอยู่บนเตียง), หลีกเลี่ยงการดูจอโทรศัพท์/โทรทัศน์ (เนื่องจากแสงจากจอจะทำให้ร่างกายเราตื่นมากขึ้นครับ), หลีกเลี่ยงการดูนาฬิระหว่างเวลานอน (เนื่องจากหากนอนไม่หลับเมื่อดูนาฬิกาแล้วจะเกิดความกังวลขึ้นมา เช่น ทำไมยังไม่หลับเหลือเวลานอนไม่กี่ชั่วโมง), ตั้งเวลานอน-ตื่น ที่สม่ำเสมอ, หลีกเลี่ยงการนอนกลางวัน, หากกินกาแฟหรือคาเฟอีนให้เว้นจากเวลานอนอย่างน้อย 6-8 hr, หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ก่อนเวลานอนอย่างน้อย 1-2 ชั่วโมง, หากออกกำลังให้เว้นหากจากเวลาเข้านอนประมาณ 4 hr เป็นอย่างน้อย เป็นต้นครับ

0